هر انسانی كم و بیش اشتباهاتی دارد ولی در این میان آنهایی برنده هستند كه میدانند چگونه آنرا جبران كنند و بار دیگر سعی كنند آن اشتباه تكرار نشود. چون رفتارهای انسانها در تعامل با یكدیگر است، پس خطای یكی به آزرده شدن دیگری می انجامد. حالا كه همه انسانها احتمال دارد خطا كنند و در روابط شان باعث دلخوری كسی شوند، پس باید عذرخواهی كردن را بیاموزند.

شنیده اید كه می گویند: «عذرخواهی كردن یك هنر است»؟ این جمله كوتاه، با خود بار معنایی زیادی دارد. یادتان هست نخستین هنری را كه یاد گرفتید، چه بود؟ بیشتر كودكان با رنگ آمیزی شروع می كنند و اول یاد می گیرند متناسب، موزون و زیبا رنگ آمیزی كنند تا مرحله بعد به نقاشی برسند. مهمترین چیزی كه در آن دقت می كردید این بود كه از خط بیرون نزنید و همین طور داخل تصویری كه باید رنگ می زدید، حتی نقطه ای سفید نماند. بنابراین توازن دارد و گرفتار افراط و تفریط نمی شود.

 

عذرخواهی  هم یك هنر رفتاری است كه باید دقت كنید نه بیش از حد باشد كه به عزت نفس تان و وجهه ای كه نزد دیگران دارید لطمه بزند و نه آنقدر درعذرخواهی كردن بخیل باشید كه اشتباهاتتان را بدون جبران كردن و همچنین بدون ترمیم دلگیری دیگران باقی بگذارید.

 

كسی را تصور كنید كه در محل كار برای آنكه همكارانش با او ارتباط خوبی داشته باشند، مدام برای كارهای كرده و ناكرده خود عذرخواهی كند. بعد از یك مدت دیگران چه قضاوتی از او خواهند داشت؟ یا كسی كه حتی در یك اختلاف جدی كه خطایش محرز هم شده است، حاضر نباشد عذرخواهی كند. هر دوی این مواقع فرد با بی هنری كامل، در ارتباطات خود اشكال ایجاد كرده است. شما سعی كنید مانند هر هنر دیگری، باتمرین و ممارست، این هنر را هم یاد بگیرید چراكه زندگی فردی و خانوادگی تان دگرگون خواهد شد.

واضح و صریح بگویید
واضح و صریح بگویید كه برای كدام رفتار و اشتباه تان میخواهیددلجویی كنید. همان اشتباهی كه قلبا پذیرفته اید و باعث دلخوری طرف مقابل شما شده است را نام ببرید.

 

این جمله در بیشتر مواقع استفاده می شود: اگر باعث ناراحتی ات شده ام، مرا ببخش. درحالیكه این جمله و جملاتی شبیه به آن به قدری كلی است كه مشخص نمی كند شما متوجه شده اید چرا او ناراحت است یا خیر. باید خیلی ساده، صریح و مصداقی عذرخواهی كنید. مثلا بگویید: برای اینكه به فلانی گفتم تو آدم خسیسی هستی، مرا ببخش. بهتر است در چنین مواقعی اگر كارتان علتی داشته آنرا هم بیان كنید. علتش لازم نیست محكمه پسند باشد اما بگویید كه چرا چنین خطایی را مرتكب شده اید.

 

ممكن است طرف مقابل شما فكر كند از او متنفر هستید كه پشت سر او گفته اید آدم خسیسی است اما شما یك دلیل داشته اید: او ماشینش را به شما قرض نداده است و چون خودتان ماشین ندارید، حس حسادت باعث شده است بخواهید مقابله به مثل كنید. در چنین شرایطی همین كه بگویید: تو حق داشتی ماشینت را به من ندهی اما من آن لحظه عصبانی شدم و كار خطایی كردم. عذرخواهی هر چه موضوعی تر و صریح تر باشد بیشتر به دل شنونده خواهد نشست.

شیوه عذرخواهی مؤثر

اگر می خواهید از كسی عذرخواهی كنید، درست و به موقع این كار را انجام دهید.

 

ببخشید اما من مقصر نبودم
گاهی انجام غلط یك كار آسیب بیشتری دارد از اینكه آن كار را انجام ندهید. پس اگر می خواهید از كسی عذرخواهی كنید، درست و به موقع این كار را انجام دهید. زمان واقعی عذرخواهی وقتی نیست كه كسی از شما رنجیده است بلكه زمانی است كه خودتان قبول كرده اید كه كار خطایی انجام داده اید. اگر فقط وقتی دلخوری كسی را می بینید و به خاطر اینكه رابطه تان خراب نشود، عذرخواهی كنید، در این كار چندان موفق نمی شوید.

 

حتی ممكن است باهم بحث تان بشود و كار به جاهای باریكتر و دلخوریهای عمیق تر بكشد. شما باید زمانی برای عذرخواهی پیشقدم شوید كه بدانید و قبول كرده باشید كه كارتان خطا بوده است. حتی ممكن است طرف مقابل شما دلخور نشده یا بروز نداده باشد اما همین كه متوجه خطای خود شدید، پیشقدم شوید.

 

علت اینكه باید خطای خود را قبول كرده باشید احساسی است كه با زبان بدن و بار معنایی كلمات به طرف مقابلتان القا می كنید. ممكن است یك جمله ببخشید، من اشتباه كردم را زمانی كه در حال نقش بازی كردن هستید، بگویید: «ببخشید دیگه، باشه من اشتباه كردم!» كه این جمله كاملا نشان دهنده این است كه به نوعی می خواهید موضوع را تمام كنید و به اصطلاح از سر خود واكنید. حتی اگر در انتخاب كلمات هم دقت كافی داشته باشید، زبان بدن رسواكننده است و احساس طرف مقابلتان در این زمینه اشتباه نخواهد كرد. پس برای آنكه كار را خراب تر نكنید زمانی عذر بخواهید كه واقعا اشتباه خود را پذیرفته اید.

تغییر رفتار در دراز مدت
به كار بردن كلماتی مانند «ببخشید»، «معذرت میخواهم» یا «وای! اشتباه كردم» و غیره، به هیچ وجه عذرخواهی واقعی محسوب نمی شود بلكه پیش زمینه های عذرخواهی هستند. این نوع عذرخواهیها شاید در زمانی كه ناخواسته به كسی تنه میزنیم یا به میان حرف كسی میپریم مثمرثمر باشد اما در موارد دیگری كه احساسات طرف مقابل را عمیقا جریحه دار كرده ایم، به هیچ وجه مؤثر نیستند.

 

معذرت خواهی صحیح و مؤثر آن است كه به كسی كه سبب ایجاد رنجش یا كدورت در قلب او شده ایم، پاسخی عاطفی، همدلانه و از صمیم قلب بدهیم. در واقع معذرت خواهی باید از ته قلب و برای رفتار خاصی باشد كه انجام داده ایم وگرنه بی معنا و بی اثر خواهد بود. این كار با بحث جبران فرق میكند. شما یكبار موقع عذرخواهی از طرف مقابل می پرسید كه چگونه خطایم را جبران كنم كه این حرف كاملا ضروری است اما بعد از آن و در حیطه های مشابه باید تغییر رفتار در شما ایجاد شود؛ مثلا دیگر در جمع از همسرتان ایراد نگیرید. در غیراینصورت به طور موقت دلخوری برطرف میشود و بار بعد با شدت بیشتری ایجاد شده و دیگر به عذرخواهی تان هم اعتمادی وجود ندارد.

اگر تمایل به خودشناسی و شناخت جنبه‌های متفاوت شخصیتی خود دارید، پیشنهاد می‌کنیم این تست روانشناسی جالب را انجام دهید. با انجام این تست گرایش‌های عاطفی خود در موقعیت‌های متفاوت را بشناسید.

تست روانشناسی تمایلات عاطفی

آزمون حیوانات یا تست روان شناسی حیوانات یک راه ساده و تفننی جهت شناخت شخصیت شما است. هر فرد بنا به علایق و سلایق فردی یک حیوان را برای موقعت‌های متفاوت انتخاب می‌کند که گرایش عاطفی او در موقعیت‌های مختلف را نشان می‌دهد. طبق قوانین روان شناختی این انتخاب می‌تواند نمایانگر بسیاری از خصوصیات فردی باشد. با انجام این آزمون گرایش احساسی و کشش‌های حسی خود را به جنس مخالف، شناسایی کنید.

 

سوالات آزمون

۱- پایان دنیا نزذیک است، اگر فقط بتوانید یک نوع از حیوانات زیر را نجات دهید،کدام را انتخاب می‌کنید؟

الف) خرگوش

ب) گوسفند

ج) گوزن

د) اسب

 

۲- به آفریقا رفته‌اید،به هنگام بازدید از یکس از قبیله‌ها، آن‌ها اصرار می‍کنند که یکی از حیوانات زیر را به عنوان یادگاری با خود ببرید. کدام یک از حیوانات زیر را انتخاب می‌کنید؟

الف) میمون

ب) شیر

ج) مار

د) زرافه

 

۳- فرض کنید خطای بزرگی انجام داده‌اید و خداوند برای مجازات شما تصمیم گرفته است که شما را به یکی از حیوانات زیر درآورد، فکر می‌کنید کدام حیوان می‌شوید؟

الف) سگ

ب) گربه

ج) اسب

د) مار

 

۴- اگر قدرت نابودی یک نوع از روی کره‌ی زمین برای همیشه را داشتید کئام حیوان را انتخاب می‌کردید؟

الف) شیر

ب) مار

ج) تمساح

د) کوسه

 

۵- در یک جزیره دور افتاده، تنها یک موجود زنده به عنوان همدم و همراه شما وجود دارد، کدام‌ یک از گزینه‌های زیر را به عنوان همراه ترجیح می‌دهید؟

الف) انسان

ب) خوک

ج) گاو

د) پرنده

پاسخ تحلیلی سوالات

 

پاسخ سوال ۱- در زندگی واقعی، به سمت چه نوع آدم‌هایی جدابیت و کشش دارید؟

 

الف) خرگوش: کسانی که دارای شخصیت دوگانه هستند. به سردی یخ در ظاهر اما به گرمی آتش در باطن

ب) گوسفند: افرادی مطیعی که از اطاعت شکایتی نداشته، راضی و قدردان هم هستند.

ج) گوزن: افرادی زیبا که بسیار به ادب، نزاکت و اصول اخلاقی پایبندند.

د) اسب: افراد که هیچ حد و مرزی برای خود قائل نیستند، آزاد، غیر قابل جلوگیری و بی بند و بار هستند.

 

پاسخ سوال ۲- در فرآیند ابراز عشق و درخواست ازدواج، کدام رویکرد برای شما خوشایندتر و موثرتر است؟

 

الف) میمون: مبتکر و با ذوق، طوری که هیچگاه احساس خستگی نکنید.

ب) شیر: سر راست، صاف و پوست کنده عشقش را ابراز کند و علاقه‌اش به شما را به زبان آورد.

ج) مار: عدم یکنواختی، پر نوسان و هیجان، ابرازی بیشتر از علاقه درونی و واقعی و گاهی سردی

د) زرافه: صبور و پای ثابت و دائم زندگی در تمام بالا و پایین‌ها.

 

پاسخ سوال ۳- دلتان می‌خواهد معشوقه‌تان چه عقیده‌ای درباره شما داشته باشد؟

 

الف) سگ: با وفا، صادق، ثابت قدم

ب) گربه: شیک و زیبا

ج) اسب: مثبت اندیش و خوش بین

د) مار: با سیاست و انعطاف پذیر

 

پاسخ سوال ۴- چه اتفاقی باعث می‌شود که شما رابطه‌تان را به هم بزنید/ از چه خصوصیاتی در رابطه بیشتر نفرت دارید؟

 

الف) شیر: مبتکر و خودخواه، امر و نهی کن

ب) مار: هیجانی و دمدمی مزاج، نمی‌دانید چطور می‌توان به مذاق او خوش آمد

ج) تمساح: خونسرد، بیرحم، سنگدل

د) کوسه: نا امن

 

پاسخ سوال ۵- آیا ممکن است در رابطه خیانت کنید؟

 

الف) انسان: شما به اصول اخلاقی انسانی پایبندید و پس از تعهد کار غیر اخلاقی نمی‌کنید.

ب) خوک: شما قدرت مقاومت در برابر تمایلاتتان را ندارید، احتمال خیانت کردن در شما زیاد است.

ج) گاو: تمایلات شما زمینه ساز خیانت است اما سعی در کنترل آن دارید.

د) پرنده: شما به هیچ وجه نباید در یک رابطه متعهد مثل ازدولج خود را قرار دهید زیرا شما

 

هیچگاه نمی‌توانید و نمی‌خواهید استوار و ثابت قدم باشید بنابراین پذیرای هیچ گونه تعهدی نیستید.

دوستان و همراهان عزیز ،از امروز بطور محدود مشاوره حضوری با اتخاذ مسائل بهداشتی صورت میگیرد
جهت هماهنگی و اطلاعات بیشتر با شماره تلفن های
۳۶۰۸۰۲۱۶
۳۶۰۷۲۷۰۶
۰۹۱۵۲۳۴۷۱۳۶
تماس حاصل فرمائید

مشاوره تلفنی با کارشناسان مرکز مشاوره آرامش روان مشهد

۹۰۹۵۱۱۶۰۸۰ بدون پیش شماره و با تلفن ثابت

در حوزه های مختلف  روانشناسی و مشاوره
روزهای شنبه….دوشنبه…..سه شنبه و چهارشنبه از ساعت ۱۰ صبح الی ۱۳

راه های کاهش استرس و اضطراب

استرس و اضطراب جزو احساسات رایجی است که شاید در طول زندگی بارها تجربه کنیم. اما هنگامی که استرس شدید، قوی و از کنترل خارج شود، می‌تواند مشکلاتی را در سلامت روحی و جسمی ما ایجاد کند. به همین دلیل یافتن راه‌های کاهش استرس و اضطراب برای بازگرداندن آرامش روحی و سلامت جسمی لازم است. ولی پیدا کردن یک داروی ضد استرس که در هر شرایطی برای شما مناسب باشد، آسان نیست. فهرستی که در اینجا برای شما تهیه کردیم، مجموعه‌ای کامل از روش‌های مختلف برای رسیدن به آرمش درونی و یک زندگی ضد استرس و تنش است.

فراموش نکنید، درست است که احتمالا در زمانی که افکارتان بهم ریخته‌ حوصله مدیتیشن کردن را ندارید. اما مدیتیشن یکی از راه‌های اصلی تسکین استرس است. ممکن است گاهی دچار استرس‌هایی در روابط خود شوید و به دلیل مشکلاتی که در لحظه برای شما ایجاد شده، حس کنید نمی‌‌توانید به سراغ تمرین تنفس بروید. ولی تمرین تنفس یکی از روش‌های بسیار موثر برای کاهش استرس و اضطراب است. پس این مطلب را تا انتها بخوانید و تلاش کنید در هر شرایطی که قرار داشتید، از این روش‌ها به عنوان راه‌های موثر برای کاهش استرس استفاده کنید.

۱. ورزش کردن

فواید ورزش

ورزش یکی از بهترین راه‌های کاهش استرس است. شاید به نظر متناقض بیاید اما ایجاد استرس فیزیکی در بدن با استفاده از ورزش، باعث کاهش استرس ذهنی می‌شود. فواید ورزش برای کاهش استرس با تمرین منظم و روتین حتی بیشتر هم می‌شود. افرادی که به طور منظم ورزش می‌کنند، به چند دلیل کمتر از کسانی که ورزش نمی‌کنند دچار اضطراب می‌شوند.

کاهش هورمون‌های استرس

ورزش باعث کاهش هورمون‌های استرس‌ بدن مثل کورتیزول (Cortisol) می‌شود. ورزش همچنین به تولید هورمون اندورفین (Endorphin) کمک می‌کند. اندورفین نوعی ماده شیمیایی در بدن است که باعث بهبود روحیه می‌شود و مانند یک مسکن طبیعی عمل می‌کند.

بهبود کیفیت خواب

ورزش باعث بالا رفتن کیفیت خواب می‌شود. کیفیت خواب ممکن است به علت استرس و اضطراب به شدت افت کند.

افزایش اعتماد به نفس

وقتی به صورت منظم ورزش می‌کنید، بیشتر احساس شایستگی و اعتماد به نفس خواهید کرد و این موضوع باعث افزایش سلامت ذهنی و روحی شما می‌شود.

سعی کنید یک ورزش روتین یا فعالیتی مثل پیاده‌روی، رقصیدن، صخره‌نوردی یا یوگا برای خود پیدا کنید که از آن لذت می‌برید. فعالیت‌هایی مانند پیاده‌روی یا دویدن که به صورت مکرر گروه بزرگی از عضلات را درگیر می‌کنند، مشخصا تاثیر خوبی در کاهش استرس دارند.

۲. استفاده کردن از مکمل‌های غذایی

ضد استرس

مکمل‌‌های غذایی زیادی هستند که باعث کاهش استرس و اضطراب می‌شوند. در اینجا به طور خلاصه به چند مورد از‌ آن‌ها اشاره می‌کنیم که تاثیر خیلی خوبی در کاهش استرس دارند.

فرنجمشک (Lemon Balm)

فرنجمشک یا وارنگ بو، گیاهی از خانواده نعناییان است که به دلیل خواص ضد استرس مورد بررسی و مطالعه قرار گرفته.

اسید‌های چرب امگا ۳

تحقیقی نشان داد دانشجویان پزشکی که مکمل امگا ۳ دریافت کرده بودند تا ۲۰ درصد کاهش استرس و اضطراب داشتند.

گیلاس زمستانی (Ashwagandha)

گیلاس زمستانی یا پنیرباد خواب‌آور اسم‌های متعددی دارد. این گیاه دارویی در طب آیورودا که طب کهن هندی است برای درمان استرس و اضطراب استفاده می‌شده. تحقیقات زیادی تاثیر مثبت این گیاه را ثابت کرده‌اند.

چای سبز

چای سبز میزان زیادی آنتی‌اکسیدان‌های پلی‌فنل دارد که خواص آن‌ها در بهبود سلامت فرد است. این آنتی‌اکسیدان‌ها می‌توانند باعث کاهرش استرس و اضطراب و افزایش میزان سروتونین در بدن شوند.

سنبل‌الطیب (Valerian)

سنبل‌الطیب یا علف گربه نام گیاهی است که به دلیل تاثیر آرام‌بخش و خواب‌آور بسیار معروف است. سنبل‌الطیب دارای اسید والرنیک است که باعث تغییر گاما آمینوبوتیریک اسید (GABA) می‌شود که نتیجه آن کاهش استرس است.

کاوا (Kava Kava)

کاوا یکی از اعضای فعال کننده روان در خانواده نعناییان است. در گذشته به دلیل خاصیت آرام‌بخشی از آن استفاده می‌شد و امروزه در اروپا و امریکا از خواص ضد استرس و اضطراب آن به صورت گسترده‌ استفاده می‌کنند.

نکته: برخی از این مکمل‌ها ممکن است با داروهایی که مصرف می‌کنید تداخل یا در برخی از شرایط عوارض جانبی داشته باشند. به همین جهت اگر در حال حاضر دارویی مصرف می‌کنید پیش از استفاده از این مکمل‌ها حتما با پزشک خود مشورت کنید.

۳٫ نوشتن

یکی از راه‌های کاهش استرس نوشتن است. ثبت کردن آن‌چه که باعث استرس شما شده مرحله اول است. بعد از آن نوشتن آن‌چه که از داشتن‌ آن راضی هستید و قدردانی از آن در قالب یک چرک‌نویس می‌تواند مفید باشد. حس قدردانی می‌تواند با جهت دادن ذهن‌تان به سمت چیزهای مثبتی که در زندگی دارید، به طرز عجیبی باعث کاهش استرس شود.

۴. کم کردن مصرف کافئین

مصرف قهوه

کافئین موجود در قهوه، شکلات، چای و نوشیدنی‌های انرژی‌زا در میزان زیاد می‌توانند باعث استرس و اضطراب شوند. افراد ظرفیت‌های مختلفی برای مصرف کافئین دارند. اگر متوجه شدید که کافئین شما را عصبی و مضطرب می‌کند، به فکر قطع کردن آن باشید.

بیشتر بخوانید: کافئین چه تاثیری بر مغز می‌گذارد؟

تحقیقات زیادی نشان داده است که مصرف میزان مناسبی از کافئین می‌تواند برای سلامتی مفید باشد. اما این میزان در مورد همه افراد یکسان نیست.

۵. آدامس جویدن

کاهش اضطراب

یک راه ساده و سریع برای کاهش استرس، آدامس جویدن است. تحقیقاتی در این زمینه نشان داد افرادی که آدامس می‌جوند در کنترل آرامش ذهن خود موفق‌تر هستند و استرس کمتری دارند. یک توضیح منطقی برای این موضوع این است که جویدن آدامس باعث می‌شود موج‌های مغز فرد شبیه موج‌های مغز افراد آرام می‌شود. دلیل دیگر این است که جویدن آدامس باعث افزایش جریان خون به مغز می‌شود. یک تحقیق دیگر که به تازگی انجام شده است نشان می‌دهد میزان کاهش استرس هنگامی که افراد آدامس خود را با قدرت بیشتر می‌جوند، بیشتر هم می‌شود.

۶. وقت گذراندن با دوستان و خانواده

درمان استرس

حمایت اجتماعی از طرف دوستان و خانواده می‌تواند کمک کند از شرایط استرس‌زا ساده‌تر عبور کنیم. یکی از تحقیقات به این نتیجه رسید که زمان‌های مشخصی که زنان با دوستان‌شان و بچه‌ها صرف می‌کنند، باعث ترشح اوکسیتوسین (Oxytocin) می‌شود که یک ضد استرس طبیعی است. به این تاثیر “Tend To Befriend” گفته می‌شود. این موضوع را به یاد داشته باشید که هم زنان و هم مردان، هر دو به مزایای دوستی نیاز دارند.

تحقیقات دیگری نشان داد مردان و زنانی که کمتر در روابط اجتماعی سهمی دارند و روابط و دوستان کمتری دارند بیشتر دچار افسردگی و استرس می‌شوند.

۷. «نه!» گفتن

درمان استرس

همه چیزهای استرس‌زا قابل کنترل نیستند اما برخی از آن‌ها چرا! کنترل آن بخش از زندگی‌تان را که باعث استرس شما می‌شود و می‌توانید آن را تغییر دهید، در دست بگیرید. معمولا یکی از راه‌های جلوگیری از شرایط استرس‌زا «نه گفتن» است. این کار واقعا می‌تواند در پیشگیری از استرس کمک کند، خصوصا اگر برخی از مواقع خودتان را در حالتی پیدا می‌کنید که در حال تحمل چیزی هستید که بیشر از حد تحمل شماست. مثل برداشتن مسئولیت‌های بیش از حد که می‌تواند باعث غرق شدن شما شود.

گزیده عمل کردن برای آن‌چه قرار است انجام دهید و یاد گرفتن «نه گفتن» در شرایط ضروری، می‌تواند از استرس جلوگیری کند.

۸. عقب نینداختن کارها

روش‌های منظم شدن

یک راه دیگر برای به دست آوردن کنترل روی استرس این است که اولویت‌های خود را مشخص کنید و عقب انداختن کارها را متوقف کنید. به تعویق انداختن کارها شما را به سمت واکنشی رفتار کردن هدایت می‌کند و در حال تقلا کردن برای رسیدن رها می‌کند. این موضوع می‌تواند باعث استرس و تاثیرات منفی روی سلامتی و کاهش کیفیت خواب شود.

به تهیه یک لیست برای کارها و طبقه‌بندی کردن‌شان بر اساس اولویت عادت کنید. برای خود اهداف واقعی تعیین کنید و تمرکز خود را از روی لیست برندارید.

۹. رفتن به کلاس یوگا

یوگا و استرس

یوگا چند سالی است که تبدیل به یک متد موثر در کاهش استرس و یک ورزش عالی برای تمام سنین شده است. با این‌که یوگا سبک‌های مختلفی دارد اما یک هدف واحد را دنبال می‌کند؛ ارتباط موثر میان ذهن و جسم.

برخی از مطالعات روی تاثیر یوگا بر سلامت ذهن تمرکز کرده‌اند. به صورت کلی تحقیقات به این نتیجه رسید که یوگا می‌تواند روحیه را تقویت کند و حتی مانند یک داروی ضد افسردگی، در درمان افسردگی و اضطراب موثر باشد. با این حال تحقیقات محدود است و هنوز این سوال‌ها مطرح است که یوگا چطور می‌تواند استرس را کاهش دهد. به طور کلی به نظر می‌رسد فواید یوگا برای کاهش استرس‌ و اضطراب با تاثیر آن بر روی سیستم عصبی و واکنش‌های عصبی مرتبط است. یوگا می‌تواند به کاهش میزان کورتیزول، فشار خون و تپش قلب کمک کند و گاما آمینوبوتیریک اسید (GABA) را افزایش دهد که نوعی پیام‌رسان عصبی (Neurotransmitter) است که با افت شرایط روحی کاهش پیدا می‌کند.

۱۰. روشن کردن شمع معطر (آروماتراپی)

آروماتراپی

استفاده از اسانس‌های طبیعی در فضا با روشن کردن شمع معطر، می‌تواند احساس اضطراب و استرس را کاهش دهد. برخی از انواع رایحه منحصرا آرام‌بخش هستند که در این‌جا به آن‌ها اشاره می‌کنیم. شما می‌توانید با استفاده از اسانس‌سوز یا یا روش‌های دیگر از این رایحه‌ها استفاده کنید.

  • اسطوخودوس
  • رز
  • علف وتیور
  • ترنج
  • بابونه رومی
  • بهارنارنج
  • کندر
  • چوب صندل
  • یالانگ یالانگ
  • پرتقال یا شکوفه پرتقال
  • شمعدانی

استفاده از اسانس‌های خوشبو در فضا را آروماتراپی می‌گویند. تحقیقات زیادی در این زمینه نشان داده است که آروماتراپی می‌تواند باعث کاهش استرس و بهبود کیفیت خواب شود.

۱۱. خندیدن

فواید خندیدن

مضطرب بودن هنگام خنیدن سخت است. خندیدن برای سلامتی‌ شما خوب است و از چند روش می‌تواند به کاهش استرس هم کمک کند.

  • تسکین دادن عکس‌العمل‌های استرسی
  • تسکین دادن تنش عصبی با آرام کردن عضله‌ها

در بلند مدت خندیدن حتی می‌تواند باعث بهبود سیستم ایمنی بدن و روحیه شما شود. تحقیقاتی روی افراد سرطانی به این نتیجه رسید که افراد گروهی که می‌خندیدند، کاهش استرس بیشتری را در مقایسه با افرادی که فقط سعی کرده بودند حواس‌شان را از استرس پرت کنند، تجربه کردند.

می‌توانید تماشا کردن یک برنامه تلوزیونی یا فیلم یا وقت گذراندن با دوستانی که در کنارشان خوشحال هستید و شما را به خنده می‌اندازند را امتحان کنید. ماندن در شرایط و حال و هوای استرس‌‌زا اوضاع را بهتر نمی‌کند.

۱۲. تمرین ذهن آگاهی (Mindfulness)

افزایش آرامش

ذهن آگاهی درواقع تمرینی است برای قرار دادن شما در لحظه حال و قطعی. این تمرین می‌تواند تاثیر ضد استرسی داشته باشد و افکار منفی ذهن را از بین ببرد. متدهای زیادی برای افزایش ذهن آگاهی وجود دارد که شامل ذهن آگاهی بر پایه “Cognitive Therapy” و ذهن آگاهی بر پایه کاهش استرس، یوگا و مدیتیشن می‌شود.

بیشتر بخوانید: ذهن آگاهی؛ رهایی از استرس و زندگی در لحظه

تحقیقات اخیر بر روی دانشجویان کالج نشان داد که ذهن آگاهی می‌تواند باعث افزایش اعتماد به نفس شود و این موضوع در ادامه باعث کاهش علائم استرس و افسردگی می‌شود.

۱۳. گوش دادن به موسیقی آرامش بخش

موسیقی بی کلام

گوش دادن به موسیقی می‌تواند تاثیرات ضد استرسی زیادی در بدن داشته باشد. موسیقی آرام و ملایم می‌تواند با ترغیب کردن مغز به آرامش، به کاهش فشار خون کمک کند و به همان اندازه تپش قلب و هورمون‌های استرس را کاهش دهد. برخی از موسیقی‌های کلاسیک و فولک می‌تواند مشخصا آرامش‌بخش باشد اما گوش کردن به موسیقی مورد علاقه‌تان به هر سبک و ژانری که باشد نیز می‌تواند موثر باشد. صدای طبیعیت نیز می‌تواند خیلی آرامش بخش باشد؛ به همین جهت است که این صداها در موسیقی‌های ریلکس کننده گنجانده شده‌اند.

۱۴. نفس کشیدن عمیق

تمرین تنفس

استرس ذهن باعث فعال شدن سیستم عصبی سمپاتیک (Sympathetic) می‌شود و به بدن شما سیگنال‌هایی می‌فرستد که باعث عکس‌العمل‌های استرسی شدید خواهند شد. حین این عکس‌العمل، هورمون‌های استرس آزاد می‌شوند و شما علائم فیزیکی را تجربه می‌کنید؛ علائمی مثل ضربان قلب شدید، نفس نفس زدن، سریع نفس کشیدن و گرفتگی عروق.

تمرین نفس کشیدن عمیق می‌تواند به فعال کردن سیستم عصبی پاراسماتیک (Parasympathetic) که وظیفه کنترل عکس‌العمل و آرام شدن را دارد، کمک کند. چندین نوع مختلف از تمرین نفس کشیدن عمیق وجود دارد که شامل diaphragmatic breathing، abdominal breathing، belly breathing و paced respiration می‌شود. هدف از نفس کشیدن عمیق تمرکز بر روی نفس کشیدن و چگونگی ‌آن است که باعث می‌شود تنفس عمیق‌تر و آهسته‌تر شود. وقتی که شما یک نفس عمیق از طریق بینی می‌کشید و تمام حجم ریه خود را پر می‌کنید و بعد شمرده و آرام بازدم می‌کنید ضربان قلب شما آرام می‌شود و به شما کمک می‌کند تا احساس آرامش کنید.

۱۵. وقت گذراندن با حیوانات

داشتن یک حیوان خانگی می‌تواند به کاهش استرس و بهتر کردن روحیه بسیار کمک کند. وقت گذراندن با حیوانات به ترشح اکسیتوسین در بدن که باعث بهبود روحیه و وضعیت روحی مثبت در افراد می‌شود کمک می‌کند. داشتن یک حیوان خانگی می‌تواند با مسئولیت دادن به شما، مجبور کردن شما به فعالیت بیشتر و در عین حال بخشیدن یک همنشین به شما، باعث کاهش استرس و اضطراب می‌شود. تمام این مزیت‌ها باعث بهبود حال روحی و در نتیجه روحیه شما می‌شود.

کلام آخر درباره کاهش استرس

کلام آخر این‌که همانطور که استرس و اضطراب می‌تواند در زندگی کاری و شخصی شما وارد شود و همه چیز را به هم بریزد، راه‌های زیادی وجود دارد که فشار، تنش و استرس شما را کم کند. این نکات و تکنیک‌های مختلف معمولا می‌توانند ذهن شما را از منبع استرس دور کنند.

ورزش کردن، ذهن آگاهی، موسیقی و روابط عاطفی می‌توانند در کاهش استرس و تنش موثر باشند و همچنین باعث بهبود کیفیت کلی زندگی کاری و شخصی می‌شوند.

چیزهایی را که باید از خودتان بپرسید مرور کنید

زندگی پرسرعت و آمیخته به تکنولوژیِ این روزها باعث شده تا بعضی چیزها کاملا به دست فراموشی سپرده بشوند. اگر شما هم فرزندی دارید که برای تربیت و رشد صحیح او برنامه‌ریزی می‌کنید، بهتر است گاهی از خود بپرسید:

  • اگر بچه‌ها به‌جای بازی «پرنده‌های عصبانی» یا همان انگری‌بردز معروف، گهگاهی به آسمان و پرنده‌های واقعی نگاهی کنند، بهتر نیست؟
  • اگر مهدهای کودک فضایی طبیعی داشته باشند و مسئولان‌شان به باغ‌ و باغچه‌ها اهمیت بدهند و بچه‌ها را در این فضا تربیت کنند، بهتر نیست؟
  • اگر مدارس به‌جای آزمون‌های استاندارد و قوانین سخت، بر طول تعطیلات بچه‌ها اضافه کنند، بهتر نیست؟
  • اگر کودکانی شاد و آزاد داشته باشیم، کودکانی‌ که در پی تجربه‌های جدید هستند و روح‌شان در ظرف تنگ مقررات و قوانینِ زاده‌ی عُرف نمی‌گنجد، بهتر نیست؟

بازی کودکان یکی از بهترین منابع آموزشی مستند است. با وجود این والدین از این منبع ایده‌آل و راهنمای مناسب استفاده نمی‌کنند. مثلا به بازی کردن بچه‌ها دقت کنید؛ محدودیت‌های مختلفی که برای بازی درون و بیرون خانه برای بچه‌ها وجود دارد به‌یاد بیاورید. در خلال بازی خیلی چیزها را می‌توان به بچه‌ها یاد داد و اطلاعات زیادی نیز درباره آنها کسب کرد. آلیسون گوپنیک (Alison Gopnik) استاد روان‌شناسی و فلسفه دانشگاه برکلی کالیفرنیا است. او می‌گوید: «متأسفانه کودکان امروزی آزادی لازم برای تجربه بازی‌های لذت‌‌بخش را ندارند. والدین و سیاست‌گذاران آموزشی هر روز کودکی آنها را محدودتر می‌کنند. مثلا همین پیش‌دبستانی یکی از مصداق‌های محدود کردن کودکان است. تلاش برای اسیر کردن کودکان در چهارچوب‌ها و قوانین در سنین پایین، فشار زیادی بر آنها ایجاد می‌کند. بازی‌های وانمودی، بازی‌هایی هستند که با الگوبرداری از زندگی واقعی از سوی کودکان انجام می‌شوند. این بازی‌ها نقش بسیار مهم و حیاتی در رشد و توسعه هوش انسان‌ها دارند».

به‌جای نگرانی به تجربه‌های حاصل از بازی توجه کنید

دختر در حال خوردن آب‌نبات

اریکا کریستاکیز (Erika Christakis)، مربی کودک در مرکز مطالعات کودکان یِیل (Yale) است. او نیز بر اهمیت بازی و تجربه‌های نابی که در خلال آن برای کودکان به‌وجود می‌آید، تأکید می‌کند. او با بیان خاطره‌ای از دوران کودکی و تجربه‌های شیرین و آموزنده‌ای که از بازی در آن دوران به‌یاد دارد، بر اهمیت بازی آزادانه کودکان صحه می‌گذارد. در ادامه بخشی از تجربه‌های او را در دوران کودکی که بیشتر کودکان از آن محروم هستند می‌خوانید:

«بازی در کنار ساحل برای من تجربه‌ای فوق‌العاده‌ای بود. من و هم‌بازی‌هایم به‌دنبال سنگ‌ریزه‌های یکسان و شکل هم می‌گشتیم، آنها را با دقت نشانه‌گیری می‌کردیم (در مورد اندازه‌گیری خیلی چیزها دست‌گیرمان می‌شد)، سطل‌هایی را وارونه می‌کردیم و به‌عنوان سنگر در این جنگ شنی استفاده می‌کردیم. باید مواظب همه‌چیز می‌بودیم و از سنگر محافظت می‌کردیم و… . همه این‌ها خلاقیت زیادی می‌طلبید. من نگران کلاس‌های رنگارنگ تابستانی نبودم و مادرم هم فشاری بر من وارد نمی‌کرد».

اما این روزها بیشترِ بچه‌ها امکان بازی کردن را در ساحل، پارک‌ها، جنگل، زیر برف و باران و… ندارند. همه‌چیز در تبلت‌ها و رایانه‌ها خلاصه شده است. والدین و سیستم آموزشی، آموزش‌های مختلف را از سنین پایین شروع می‌کنند و اهمیت یادگیری و تجربه‌های اجتماعیِ بازی‌های آزاد و شاد را از یاد برده‌اند؛ بازی‌های شاد و آزاد با دوستان، رشد تخیل و کشف چیزهای مختلف و… .

فراموش کردن و کم‌توجهی به بازی‌های فیزیکی و در محیط باز پیامد منفی و نامناسب دیگری هم داشته است: بچه‌های امروزی اضافه‌‌وزن زیادی دارند، زیرا تحرک‌‌شان کم است و بیشتر در حالت سکون به سر می‌برند.

اهمیت بازی‌های وانمودی و… را جدی بگیرید

والدین و فرزندان

مک‌گِر (McGurk)، روزنامه‌نگار و بلاگری است با اصالت هندی. او در سوئد بزرگ شده و ۲ فرزند ۴ و ۷ ساله دارد. مک‌گِر، فرزندانش را از آمریکا برای مدتی به سوئد می‌برد، زیرا معتقد است: «طبیعت در سوئد تنها مفهومی انتزاعی برای آموزش در «روز طبیعت» نیست، بلکه طبیعت با زندگی مردمِ آنجا آمیخته است».

در سوئد، شرایط تجربه ارتباط با محیط و طبیعت خیلی زیاد است و امکان بازی کردن در مراکز و محیط‌های طبیعی برای کودکان وجود دارد. در این بازی‌ها، کودکان می‌توانند کنجکاوی خود در رابطه با محیط و طبیعت را ارضا کنند و از بازی‌های واقعیِ فیزیکی که توأم با تجارب اجتماعی است، لذت ببرند. امکان یادگیری از طریق تجربه‌های واقعی و لمس عناصر طبیعی میسر است. حتی آلودگی و میکروب نیز می‌تواند باعث توسعه توانِ شناختی و یادگیری کودکان بشود.

مک‌گِر از روش تربیتی کودکان در سوئد بسیار راضی است. سوئدی‌ها به ایجاد تجربه‌های واقعی از برخورد با محیط پیرامون بهره زیادی می‌برند. مثلا دوست دارند که فرزندان‌شان خوابیدن در محیط باز را در زمستان تجربه کنند و برخلاف جوامع دیگر از اینکه اَنگ «والدین بی‌فکر و بد» بخورند، هراسی ندارند.

بچه‌ها را در حصار آموزش بی‌هدف قرار ندهید

کودک در حال خمیربازی

اگر دقت کرده باشید، این روزها بیشتر بچه‌ها به کلاس‌های موسیقی مختلف، آموزش‌های گوناگون هنری و… می‌روند. خیلی از این کودکان علاقه و استعدادی در زمینه‌های تحمیلی از سوی والدین ندارند. این آموزش‌های اجباری باعث شده تا بچه‌ها بیشتر اوقات خود را در منزل، آموزشگاه و سایر محیط‌های بسته بگذرانند. مثلا در آمریکا، فقط ۱۰ درصد از بچه‌ها هر روز، تجربه گذراندن اوقات در بیرون از محیط بسته و ساختمان‌ها را دارند.

در بیشتر کشورها، بچه‌هایی که حتی زیر ۲ سال هستند، از تلفن‌های همراه، تبلت و… برای بازی و تماشای ویدئو استفاده می‌کنند. بیشتر کودکان زیر ۴ سال وسیله‌ای الکترونیکی مختص خود را دارند که بدون هیچ‌گونه نظارتی از سوی والدین، از آن استفاده می‌کنند.

البته رواج استفاده از وسایلی مانند تبلت و… در همه جوامع و کشورها بسیار افزایش پیدا کرده است، اما در محیط‌هایی نظیر سوئد که علاقه و دوستی با طبیعت بسیار مهم و مطرح است، والدین اجازه نمی‌دهند که تکنولوژی روح و جسم کودکان‌شان را تسخیر کند و وسیله‌ای برای گذراندن اوقات‌شان بشود. آنها به تکنولوژی به چشم وسیله و ابزار یادگیری نگاه می‌کنند.

توصیه‌های متخصصان برای تربیت بهتر را بشناسید

پدر و پسر

مک‌گِر در کتاب خود، توصیه‌های ارزشمندی برای والدین مطرح کرده است که تعدادی از آنها را در ادامه ذکر می‌کنیم. او این روش‌های تربیتی را «تربیت اسکاندیناوی» نامیده است:

۱. برای ارتباط با محیط بیرونی برنامه‌ریزی کنید

  • برنامه‌هایی برای فعالیت‌های بیرون از خانه و ارتباط با محیط زیست و… ترتیب بدهید. از همان دوران کودکی این برنامه‌ها را یکی از اولویت‌های خود قرار بدهید تا برای فرزندتان به عادت تبدیل بشود. لازم نیست تجربه‌های ارتباط با محیط زیست چیزی عجیب‌وغریب در حد گذر از رودخانه‌های خروشان و… باشد؛ مشاهده یک هزارپا از نزدیک نیز برای شکل‌گیری این ارتباط کافی است.

۲. چشم‌وهم‌چشمی را کنار بگذارید

  • کودکی را برای فرزندتان ساده کنید. از چشم‌وهم‌چشمی با دیگران پرهیز کنید. پُر کردن اوقات کودک با برنامه‌هایی که با این هدف تنظیم شده‌اند و صرفا می‌خواهند او از دیگران عقب نیفتد، پیش از آنکه تأثیرات مثبتی ایجاد کند، مخرب و مضر خواهد بود.

۳. دوستدار محیط‌زیست باشید

  • این‌روزها حفاظت از محیط زیست یکی از مهم‌ترین مسئولیت‌های بشر است که کمتر به آن توجه می‌شود. توجه و مراقبت از طبیعت نقش بسیار مهمی در رشد فرزندان‌تان دارد. برای اینکه فرزندی با نگاهی‌ دغدغه‌مند نسبت به طبیعت تربیت کنید باید خودتان هم دوستدار محیط زیست باشید. به ۳ موضوع مهم توجه کنید و نگاه فرزندان‌تان را نیز به این موضوعات جلب کنید: صرفه‌جویی، مصرف مناسب، بازیافت.

۴. به فرزندتان اجازه بدهید تا تمام لحظات ناب را به‌خوبی احساس کنند

کودک در طبیعت

  • سخت‌گیری‌های بی‌مورد را کنار بگذارید. اجازه بدهید کودک‌تان با شادمانی و رهایی در طبیعت بدود و بازی کند و مدام درباره کثیف نشدن لباس‌ها و نظافت و… تذکر ندهید.

۵. از استقلال دادن به کودکان نهراسید

  • درست است که خطرات زیادی در بیرون از خانه فرزندان‌تان را تهدید می‌کند و باید مراقبت و توجه بسیاری به خرج بدهید، اما با این طرز تفکر اجازه ندهید که کودک‌تان وابسته و ناتوان بار بیاید. باید تحت نظارت و توجه دقیق شما، گاهی‌اوقات تجربه استقلال در محیط بیرون از خانه را به فرزندتان آموزش بدهید. هر چقدر که کودک بزرگ‌تر می‌شود، بهتر است استقلال بیشتری را تجربه کند.

۶. برای استفاده از تکنولوژی برنامه‌ریزی کنید

  • نگذارید تمام وقت شما و کودک‌تان صرف استفاده از تبلت، تلفن همراه و… بشود. برای استفاده از تکنولوژی و وسایل این‌چنینی محدودیت‌هایی مشخص کنید و برنامه‌ریزی داشته باشید.

۷. شما آینه کودک‌تان هستید

  • یادتان باشد که اگر دوست دارید چیزی را به فرزندتان آموزش بدهید باید آن را در رفتار خود منعکس کنید. با گوشزد کردن کلامی و صرفا حرف زدن هیچ‌کس به انجام رفتاری خاص ترغیب نخواهد شد.

در پرخاشگری نوجوانان عوامل متعددی می تواند دخیل باشد

پرخاشگری نوجوانان یک معضل در سنین بلوغ به شمار می رود و راهکارهای خوبی برای جلوگیری از پرخاشگری نوجوانان امروزه ارائه شده و می توان از آن استفاده کرد.

یکی از مسائل بسیار مهمی که در زمینه روانشناسی امروزه مطرح شده است و روز به روز اطلاعات دقیق تر و تکمیلی در این خصوص ارائه می شود، پرخاشگری نوجوانان است. در واقع نوجوانان با گذر از سنین کودکی و خردسالی پای به اجتماع می گذارند و اولین برخورد آن ها به طور مستقیم با اجتماع صورت می گیرد. بسیاری از نوجوانان ممکن است در اوقات فراغت خود مشغول به کار شوند و تمامی این موارد به همراه حساسیت های دوران بلوغ می تواند منجر به پرخاشگری، گوشه گیری و عدم توجه به آموزه های والدین شود. در این مقاله در خصوص پرخاشگری در سنین نوجوانی صحبت خواهیم کرد و بیشتر در این موضوع توضیح خواهیم داد. شما می توانید با بررسی علل پرخاشگری و روش های مقابله با آن، فرزند خود را در این سنین به آرامش دعوت کنید. باید به یاد داشته باشید که شما دوست فرزند خود باشید و نقش پدری یا مادری را تا حدی باید کنترل شده باشد.

پرخاشگری نوجوانان یا بروز رفتارهای بزهکارانه؟
از دید روانشناسی نوجوانان، رفتارهای یک نوجوان می تواند ناشی از زیربنای ناصحیح در تربیت وی باشد. علاوه بر پرخاشگری، یک نوجوان ممکن است از خود رفتارهای پر خطر و بزهکارانه مانند خشونت جسمی، فرار از مدرسه، روابط جنسی پرخطر، سوء مصرف مواد مخدر و سایر رفتارهای بزهکارانه را از خود بروز دهد. همچنین اگر جلوی این رفتارها گرفته نشود، ممکن است نوجوان به خود یا به دیگران آسیبی وارد سازد.

برای اینکه از پرخاشگری در نوجوانی جلوگیری شود، باید علل این امر بررسی شده و بر اساس علت های ریشه یابی شده با نوجوان برخورد صحیحی داشت. باید توجه داشت که رفتار با خشونت یا تنبیه جسمی در این سن می تواند سبب بروز مشکلات بدتری شود و باید با ریشه یابی علل پرخاشگری نوجوانان، بهترین برخورد صحیح و اصولی را در مقابله با پدیده پرخاشگری در نوجوانان به کار گرفت.

پرخاشگری نوجوانان,علل پرخاشگری نوجوانان,درمان پرخاشگری نوجوانان

 برای اینکه از پرخاشگری در نوجوانی جلوگیری شود، باید علل این امر بررسی شود

مهمترین علل پرخاشگری نوجوانان
پرخاشگری در نوجوانان می تواند عوامل متعددی داشته باشد که ریشه در تربیت ها و رفتار های صورت گرفته با کودک در سنین خردسالی و کودک را نشان می دهد. به طور کلی برای جلوگیری از پرخاشگری نوجوانان باید ریشه یابی اصولی علل این امر را انجام داد. از مهمترین عواملی که در خصوص پرخاشگری در نوجوانان دارای تاثیر است می توان به موارد زیر اشاره کرد:
 نوجوان در معرض آسیب های جسمی یا تعرض جنسی باشد
 خانه نقطه امن کودک نباشد، در خانه کودک رفتارهای پرخاشگرانه ببیند
 شروع به فعالیت هورمون های جنسی در سنین نوجوانی
 رفتارهای پرخاشگرانه وی از کودکی با او همراه بوده باشد
 سوء مصرف مواد مخدر یا الکل
 پارامترهای ژنتیکی
 وجود و استفاده از سلاح گرم در خانه برای تهدید و ارعاب
 علل مغزی در اثر حادثه یا بیماری مانند ضربه خوردن ناگهانی به سر
 نادیده گرفتن حس مالکیت و استقلال وی در خانواده
 توهین و آسیب های کلامی به نوجوان
 حمله فیزیکی و یا تنبیه فیزیکی از سنین کم تا نوجوانی
 امر و نهی خانواده و استفاده از الفاظ تحکم آمیز
 جلوگیری از انجام علایق توسط نوجوان
 تحت فشار گذاشتن وی برای انجام کاری که تمایلی به آن ندارد

مهم ترین عواملی که می تواند سبب شود تا نوجوان دچار پرخاشگری شود، موارد فوق است. در ادامه بیشتر در خصوص طرز برخورد صحیح با نوجوان برای جلوگیری از پرخاشگری و کنترل وی صحبت خواهیم کرد.

پرخاشگری نوجوانان,درماان پرخاشگری نوجوانان,راههای مقابله با پرخاشگری نوجوانان

توهین و آسیب های کلامی به نوجوانان از علل پرخاشگری در آنها می باشد

جواب پرخاشگری نوجوانان، پرخاشگری نیست
یکی از نکات بسیار با اهمیتی که همه والدین باید در نظر داشته باشند، عدم نیاز به انجام رفتار پرخاشگرانه در جواب رفتار های پرخاشگرانه فرزند خود می باشد. باید قبول کنیم که در دنیای امروز تنبیه فیزیکی و کلامی به خصوص در سنین نوجوانی پاسخگو نیست و فرزند شما بیشتر از اینکه به یک نفر برای نصیحت و صحبت یک طرفه نیاز داشته باشد، نیازمند یک دوست خوب است. از یاد نبرید که یک دوست خوب می تواند بهتر از یک مشاور، پدر یا مادر با فرزند شما ارتباط برقرار کند، پس چه بهتر از آن که شما در نقش یک دوست خوب برای فرزند خود ظاهر شوید؟ نیازی نیست وقتی که رفتار پرخاشگرانه فرزند خود را می بینید خودتان هم پرخاشگری کنید یا تهدید و ارعاب به کار بگیرید. با کمی خویشتن داری و گوش کردن به صحبت های فرزند می توانید به عنوان یک دوست، راهکارهای بهتری را به فرزند خود نشان دهید.

پرخاشگری نوجوانان,راههای کاهش پرخاشگری نوجوانان,علل پرخاشگری نوجوانان

اگر رفتارهای پرخاشگرانه از کودکی با او همراه باشد در نوجوانی به مشکل برخواهد خورد

پرخاشگری نوجوانان شما شاید از خود شما نشات می گیرد
دوران تنبیه های بدنی، بازخواست، نصیحت و پرخاشگری به نوجوانان به سر آمده است. نیازی نیست کودک شما از حساب بانکی خالی شما اطلاعی ببرد و یا اگر با همسرتان مشاجره دارید، نباید مشاجره، بحث و دعوای خود را جلوی کودک خود انجام دهید! بهتر است برای کودک خود یک مادر مهربان یا پدر دلسوز و در درجه اول یک دوست قابل اعتماد باشید که در جواب همسر، همکاران و یا نامه های بانک پرخاشگری نمی کند.

باور کنید که کودک شما هیچ نیازی به دانستن مشکلات شما ندارد و بهتر است مشکلات را به همراه خود به خانه نیاورید. طلاق والدین نیز از مواردی است که باعث پرخاشگری نوجوانان می شود، پس اگر همچین قصدی را دارید، بهتر است زمان آن را به آینده موکول کنید و یا حتی الامکان یک مشاور و روانشناس با فرزند شما در ارتباط باشد.

پرخاشگری نوجوانان,علل پرخاشگری نوجوانان,راههای کاهش پرخاشگری نوجوانان

 مشکلات روحی یکی از علل پرخاشگری در آنها می باشد

در مقابل بزهکاری های فرزندم چه کنم؟
همانطور که اشاره شد، بزهکاری یکی از آسیب های ناشی از پرخاشگری نوجوانان است. اگر فرزند شما یک روز از مدرسه دیر به منزل رسید و در مسیر هیچ خبری از کاری که می خواهد انجام دهد نداد و اجازه ای از سوی شما دریافت نکرد یا متوجه شدید یک پاکت سیگار، شیشه مشروبات الکلی یا حتی مواد مخدر در اتاق خود قایم کرده است، نیازی به پرخاشگری، عصبانیت، تنبیه بدنی و یا سرزنش کلامی نیست. سرمنشا تمامی این بزهکاری ها رازی درون خانه شما است که باید به آن پی ببرید. در ابتدا برای درمان اعتیاد یا بزهکاری به مددکار اجتماعی مراجعه کنید تا عادات زشت کودک شما از بین برود، سپس به همراه همسر خود به یک مشاوره خانواده مراجعه کنید تا به راز اصلی مسبب بزهکاری فرزند خود پی ببرید.

پرخاشگری نوجوانان,راههای کاهش پرخاشگری نوجوانان,علل پرخاشگری نوجوانان

از دید روانشناسی نوجوانان، رفتارهای یک نوجوان می تواند ناشی از زیربنای ناصحیح در تربیت وی باشد

به علایق فرزندان خود اهمیت بدهید
ممکن است فرزند شما علاقه ای به ریاضیات، زیست شناسی و فیزیک نداشته باشد؛ نمرات کمی در درس شیمی بگیرد و بیشتر وقت خود را با کامپیوتر، موبایل و یا در گروه های هنری مانند نقاشی، تئاتر و غیره بگذراند. به یاد داشته باشید که یکی از مهمترین عوامل پرخاشگری نوجوانان، نادیده گرفتن علایق آنها است. بسیاری از کودکان اگر نتوانند در رشته پزشکی تحصیل کنند، می توانند معمار، نقاش، خواننده یا فوتبالیست حرفه ای شوند!

در دنیای نوجوانان، زندگی آن طوری نیست که شما فکرش را بکنید. در واقع نوجوان نه آنقدر پخته است که مانند بزرگترها تصمیم بگیرد و نه آنقدر کوچک است که بتوانیم به جای او تصمیم بگیریم. پس بهتر است به علایق فرزند در این سنین اهمیت بدهیم و بگذاریم که استعداد های نهفته در وی شکوفا شود. در مقابل نباید فرزند خود را مجبور به کاری کنید که علاقه ای به انجام آن ندارد.

سختگیری بیش از حد ممنوع
از دیگر مواردی که در مورد علل پرخاشگری نوجوانان بیان شد، سختگیری بیش از حد والدین و چک کردن کودک است. بهتر است که سختگیری را تا حد امکان کاهش دهید. البته نباید از یاد ببرید که اگر کودک شما هیچ کنترلی نشود ممکن است باز هم روی به پرخاشگری و بزهکاری بیاورد. میانه روی و همچنین پرهیز از کنترل به نحوی که فرزند نوجوان شما متوجه آن شود بهترین گزینه ای است که می توانید برای برخورد با کودک خود می توانید داشته باشید. روی فرزند خود حساس نشوید و بگذارید آن چه می خواهد انجام دهد. کنترل کودک به صورت سختگیرانه و حساس شدن به مسائل ریز و جزئی می تواند مهم ترین عامل در به وجود آوردن شرایطی باشد که پرخاشگری نوجوانان را در پی خواهد داشت. پس حتی الامکان با فرزند خود به صورت دوستانه برخورد کنید.

پرخاشگری نوجوانان,علل پرخاشگری نوجوانان,راههای کاهش پرخاشگری نوجوانان

 بزهکاری یکی از آسیب های ناشی از پرخاشگری نوجوانان است

از همسر خود به فرزندتان بد نگویید
همسر شما انتخاب شما برای ازدواج و فرزند آوری بوده است و نیمی از وجود فرزندتان مدیون حضور همسر شما در زندگی شماست. شاید بابت مسئله ای شخصی با همسر خود دعوا یا بحث داشته باشید ولی محل بحث و دعوا جلوی فرزندتان نیست! از همسرتان به فرزندانتان بد نگویید و سعی نکنید که شخصیت وی را خراب کنید. این امر باعث می شود که به روحیه کودک شما آسیب وارد شود و در دراز مدت پرخاشگری نوجوانان را در پی خواهد داشت. فرزند شما همچنین اگر فکر کند که پدر یا مادرش انسان خوبی نیست و بدی هایی دارد حرف شنوی نمی کند و تصور می کند که وی نمی تواند الگوی خوبی برایش باشد. همین امر یکی از اصلی ترین دلایلی است که فرزند شما را وادار به پرخاشگری نوجوانان در قبال خواسته ها و تذکرات همسرتان می کند.

پرخاشگری نوجوانان,علل پرخاشگری نوجوانان,راههای کاهش پرخاشگری نوجوانان

در ابتدا برای درمان اعتیاد یا بزهکاری به مددکار اجتماعی مراجعه کنید

از راهنمایی های مشاور روانشناس کمک بگیرید
غیر ممکن است که فردی برای رد کردن دوره ای از زندگی خود به مشاوره روانشناس احتیاج نداشته باشد. اگر تمامی طرح های شما برای دوستی با فرزندتان و برقراری یک رابطه دوستانه به در بسته خورد می توانید از یک مشاور روانشناس کمک بگیرید. مددکاری اجتماعی تنها برای بزهکاری ها مناسب نیست و می تواند گزینه ای خوب برای جلوگیری از پرخاشگری نوجوانان به شمار رود. به همین دلیل می توانید در نهایت و اگر فکر می کنید تمامی راهکارهای به کار گرفته شده برای جلوگیری از پرخاشگری نوجوانان پاسخگو نبود می توانید از کمک یک روانشناس استفاده کنید. کمک روانشناس می تواند به فرزند شما در کنترل خشم کمک شایانی کند. همچنین فرزند شما را برای ورود به جامعه آماده تر خواهد ساخت. در صورتی که در این زمینه سوالی داشته باشید نیز می توانید به صورت تلفنی از مشاور روانشناس بپرسید.

علل پرخاشگری نوجوانان,پرخاشگری نوجوانان,بررسی اهمیت خانواده در کاهش پرخاشگری نوجوانان

 آخرین راه حلی که می توان برای کنترل پرخاشگری نوجوانان به کار برد، مراجعه به روانپزشک است

روانپزشک، آخرین راه حل کنترل خشم نوجوانان
آخرین راه حلی که می توان برای کنترل پرخاشگری نوجوانان به کار برد، مراجعه به روانپزشک برای دارو درمانی است. این روش توصیه نمی شود و تنها در مواردی کاربرد دارد که از تمامی روش ها و روانشناس برای درمان کودک خود استفاده کرده و نتیجه ای حاصل نشد، می توانید به روانپزشک مراجعه کنید. کنترل خشم راهکارهای مختلفی دارد که معمولا با جلسات روانشناسی و دریافت اطلاعات در این زمینه قابل حل خواهد بود. در هر صورت اگر فرزند شما باز هم در عدم بروز خشم دچار مشکل بود می توانید از خدمات روانپزشکی در این خصوص استفاده کنید. روانپزشک جلساتی با شما و فرزند شما برگزار خواهد کرد و در انتها راهکارهایی برای درمان پرخاشگری ارائه خواهد داد. باید توجه داشت که خدمات روانپزشکی و مشاوره با روانپزشک یک راه مطمئن برای درمان پرخاشگری در نوجوانان است.

کلام آخر
درمان پرخاشگری نوجوانان نیاز به شناخت بهتر و عمیق تر فرزندتان دارد و باید با همکاری خود فرزند صورت پذیرد. در این مقاله مهمترین راهکارها برای درمان پرخاشگری ارائه شد و شما می توانید با توجه به این راهکارها و از آن مهمتر پیدا کردن علل پرخاشگری در نوجوانان، به خوبی با فرزند خود ارتباط برقرار کرده و برای رفع این مشکل اقدام کنید. تربیت سنین نوجوانی و روانشناسی نوجوانان نقش بسیار مهمی در کاهش پرخاشگری در سنین بلوغ داشته و رفتار نوجوانان را در آینده تعیین می کند. در زمینه تربیت نوجوانان می توانید از روانشناسان و مشاورین کمک بگیرید و با فراهم کردن شرایط منزل می توانید در کاهش پرخاشگری نوجوانان بسیار تاثیرگذار باشید. در صورتی که رفتارهای پرخاشگرانه نوجوانان کاهش پیدا نکند ممکن است که در آینده سبب بروز بزهکاری های اجتماعی برای وی شود.

پس بهتر است با ایجاد یک رابطه گرم و صمیمی با فرزند خود و تشویق وی برای بروز استعداد ها و عدم اجبار در کارها، در کاهش بزهکاری اجتماعی در آینده نقش پررنگی داشته باشید. همچنین باید تنبیه های بدنی را کنار بگذارید و با رفتار کاملا خوب با کودک خود ارتباط برقرار سازید. برقراری ارتباط دوستانه تاثیر بسزایی در کاهش رفتارهای پرخاشگرانه در نوجوانان خواهد داشت.

آیا از پرخاشگری‌های نوجوان تان خسته شده‌اید؟

تا امروز والدین زیادی به من مراجعه کرده و از رفتار پرخاشگرانه نوجوانشان شکایت می کنند و به دنبال راهی برای رهایی از این وضعیت هستند

اکثر والدین با ناراحتی عنوان می‌کنند: فرزندشان که تا چندی قبل بسیار آرام و مطیع گفته‌های آنان بوده؛ اما الآن نمی‌توانند با او حتی کمترین گفتگو را داشته باشند، چون او به‌سرعت عصبانی می‌شود و گفتگو را به دعوا می‌کشاند

 

خشم چیست؟

اکثر ما بر این باوریم که اگر شخصی با مشکلی مواجه شود، مثلاً در کاری شکست بخورد و یا عزیزی را خدای‌ناکرده از دست بدهد و غمگین باشد، ناراحتی این فرد کاملاً طبیعی است. ولی اگر زمانی همین شخص عصبانی شود و پرخاشگری کند همه او را سرزنش می‌کنند و فکر می‌کنند که نباید خشمگین باشد!

اما حقیقت این است که خشم نیز مانند غم، شادی و یا ترس احساسی است که در ما وجود دارد و وجود آن برای ما بسیار ضروری است.

خشم یکی از احساساتی است که در هنگام دفاع از حق خود به آن نیاز داریم اما ازآنجایی‌که خشم انرژی زیادی با خود دارد و تخلیه آن به شکل نامناسب می‌تواند برای خودمان و بقیه خطرناک باشد

بنابراین بهترین کار این است که ما خشم را بشناسیم و بدانیم علائم آن چیست؟

 

تفاوت خشم با پرخاشگری

خشم یک احساس درونی است و زمانی به پرخاشگری تبدیل می‌شود که این خشم را در رفتارمان ابراز کنیم. همه ما دچار احساس خشم می‌شویم ولی مهم این است که این هیجان را به شکل پرخاشگری بروز می‌دهیم یا آن را با یک رفتار بالغانه جایگزین می‌کنیم؟

در هنگام خشم واکنش افراد با توجه به میزان خشم و محیطی که در آن قرار دارند متفاوت است اما در بیشتر افراد این علائم دیده می‌شود:

  • تنفس سریع
  • بالا رفتن ضربان قلب
  • گشادشدن مردمک چشم
  • تغییر رنگ چهره
  • بالا رفتن دمای بدن
  • تعریق در دست‌ها که معمولاً دست‌ها مشت می‌شوند
  • بالا رفتن تن صدا

پرخاشگری در نوجوانان معمولاً به شکل فریاد زدن، تهاجمی بودن دیده می‌شود و امکان درگیری و کتک‌کاری در هنگام عصبانیت در آن‌ها بالاست.

 

 

چرا نوجوان ما پرخاشگری می‌کند؟

خشم در تمام طول زندگی انسان وجود دارد اما در نوجوانی به دلیل ترشح هورمون‌های جنسی در بدن، میزان خشم به شکل قابل‌توجهی افزایش پیدا می‌کند و به همین دلیل است که بسیاری از روانشناسان از دوران نوجوانی به‌عنوان بحرانی در زندگی یاد می‌کنند و این دوره را دوره‌ی سرکشی و طغیان می‌نامند

اما علت پرخاشگری نوجوان فقط به دلیل بلوغ و نوجوانی آن‌ها و ترشح هورمون‌ها نبوده بلکه بیشتر به دلیل عدم توانایی والدین در ارتباط با نوجوان است

به زبان ساده‌تر هر چه شما بیشتر درگیر پرخاشگری نوجوانتان باشید بیشتر باید رفتارهای خود را اصلاح کنید تا پرخاشگری نوجوانتان کمتر شود؛ اما این‌یک مهارت است که باید به‌خوبی فراگیرید و به‌هیچ‌وجه به این معنی نیست که تسلیم خواسته‌های غیرمنطقی نوجوان شوید

اگر والدین عادت داشته باشند که فرزند خود را امرونهی کنند با ورود به دوره نوجوانی با چالش‌های زیادی روبرو می‌شوند

نوجوان بر این باور است که بالغ شده و خود به همه امور واقف است همچنین دیگر نیازی نیست به او بگویند چه‌کار کند، اما والدین انتظار دارند که نوجوان همچون سابق به حرف آنان گوش دهد و این باعث بروز اولین اختلافات بین والدین و نوجوان و اولین پرخاشگری‌ نوجوان می‌شود.

 

در ادامه مهم‌ترین عواملی که باعث پرخاشگری در نوجوان می‌شود را باهم مرور می‌کنیم

 

تجاوز به حقوق نوجوان و نادیده گرفتن مالکیت او

بی‌خبر به سراغ کیف نوجوان رفتن و سرکشی کردن، چک کردن گوشی موبایل، گوش دادن یواشکی به مکالمات تلفنی و… کارگاه بازی‌هایی هستند که بعضی از ما والدین انجام می‌دهیم باهدفی کاملاً خیرخواهانه و حفظ کودک از آسیب‌ها اما این کارها باعث می‌شود بذر نفرت در وجود نوجوان کاشته شود

 

خشونت کلامی و توهین به نوجوان

شاید به‌صورت ناخودآگاه و از روی عصبانیت الفاظ توهین‌آمیزی را نسبت به نوجوان بکار ببریم اما تأثیر زیادی در بروز خشم در نوجوان خواهد شد. جملات منفی مثل «تو بدرد هیچی نمی‌خوری » «واقعاً متأسفم برای این شخصیتت» و الفاظ نامناسبی که گاهی ممکن است استفاده شود نتیجه‌ای جز پرخاشگری نوجوان به همراه نخواهد داشت.

 

تنبیه و حمله فیزیکی به نوجوان

متأسفانه در بسیاری موارد ممکن است والدین از سرکش بودن وبی احترامی نوجوان کلافه و عصبی شده و کنترل خود را از دست بدهند و تنبیه بدنی اتفاق بیفتد خشم زیادی که نوجوان در این اتفاق تجربه می‌کند اثرات منفی مخربی در زندگی‌اش به‌جا می‌گذارد.

 

بازداشتن نوجوان از انجام علایقش

بعضی کارهایی که دل‌خوشی‌های کوچک کم‌ضرر برای نوجوان است را از او نگیرید مثل علاقه به گوش دادن موسیقی، انجام بازی‌های کامپیوتری، ارتباط با گروه دوستان و…

خیلی از والدین به دیدن نوجوان با هندزفری هم حساسیت دارند و عصبی می‌شوند و دعوا را شروع می‌کنند.

 

 

تحت‌فشار گذاشتن نوجوان و اصرار به انجام کاری که دوست ندارد.

تفاوت نسل‌ها و اختلاف سن خود را با فرزندتان فراموش نکنید قطعاً علایق او با علایق ما متفاوت است که اگر غیرازاین باشد جای تعجب دارد. هر چه تنش و استرس بیشتری به نوجوان وارد کنید ممکن است او این احساس را به شکل پرخاشگری و مشاجره تخلیه کند

 

والدین در زمان پرخاشگری نوجوان چه باید بکنند؟

در مقابل فریادهای نوجوان شما نباید دادوفریاد کنید. در صورت شروع دعوای کلامی با نوجوان ممکن است خط قرمزها شکسته شود و الفاظ توهین‌آمیز یا خشن استفاده شود که رابطه شما و فرزندتان را در آینده دچار مشکل کند.

پس تا آنجا که می‌توانید از مشاجره کردن با نوجوان بپرهیزید و در هنگام خشم او سعی کنید خونسردی خود را حفظ کنید.

قهر کردن با نوجوان نیز یکی از مواردی است که تأثیر مثبتی بر روابط شما با نوجوانتان نخواهد داشت و در نوجوان احساس طردشدگی به وجود می‌آورد.

عده‌ای از والدین نیز در هنگام پرخاشگری نوجوان او را به حال خود می‌گذارند کاری به کارش ندارند این رها شدن حسی را به کودک منتقل می‌کند که انگار کسی برای او ارزشی قائل نیست و یا اینکه دیگرکسی دوستش ندارد.

همچنین باید توجه کنید که در زمان پرخاشگری نوجوان به‌هیچ‌وجه او را نصیحت نکنید

به نوجوان فرصت دهید در مورد خشم و عصبانیتش با شما صحبت کند و تخلیه شود. در هنگام خشم از نوجوان بازخواست نکنید اجازه دهید آرام شود بعد در مورد رفتارهایش صحبت کنید اینکه همه ما خشمگین می‌شویم اما هر نوع رفتاری را نمی‌توانیم که در هنگام عصبانیت نشان دهیم.

 

مواظب انتقادهای خود از نوجوان باشید نوجوان به تائید و همدلی شما نیاز دارد همچنین او در این دوره روحیه بسیار حساسی دارد و به‌سرعت از شما دلگیر و ناراحت می‌شود.

 

مراحل مدیریت خشم نوجوان

به نوجوان کمک کنید تا کلیدهای خشمش را بشناسد

کلیدها همان حرف‌ها و رفتارهایی است که او را خشمگین می‌کند. نوجوان باید آن‌ها را شناخته و وقتی در موقعیت مواجه با آن‌ها قرار گرفت آماده آرام ماندن باشد.

مثلاً نوجوان شما زمانی که در مهمانی خانوادگی دایی به او گیر می‌دهد که «چرا دیگر در جمع فامیل کمتر حضور داری» و این موضوع او را عصبی و خشمگین می‌کند در زمان حضور دایی خود آماده شنیدن این مسائل باشد و سعی در آرام ماندن داشته باشد.

 

نوجوان علائم خشمش را بشناسد

و با شروع اولین علائم بتواند خود را آرام کند و خشم را مدیریت نماید. مثلاً نوجوان شما با شروع خشم ضربان قلبش تند می‌زند و احساس گرما می‌کند با شروع این علائم بداند که باید خود را آرام نگه دارد.

 

نوجوان مراحل آرام‌سازی و ریلکسیشن را بیاموزد

تا در هنگام بروز خشم بتواند از آن استفاده و خود را آرام نگه دارد. آرام‌سازی کمک زیادی می‌کند تا نوجوان بتواند خشم خود را در مسیر درستی هدایت کند

 

مهارت حل مسائل را به نوجوان آموزش دهید

تا نوجوان در هنگام بروز مشکلات به‌جای ابراز خشم بتواند بهترین تصمیم را بگیرد و عمل کند. بیان احساسات منفی و یا نوشتن آن به نوجوان در آرامش بعد از خشم کمک می‌کند.

 

به استقلال نوجوانتان احترام بگذارید.

احترام به نوجوان و به رسمیت شناختن او به‌عنوان یک فرد بالغ می‌تواند کمک بسیاری به ارتباط بهتر شما با نوجوانتان بکند.

هیچ‌چیزی برای نوجوان مهم‌تر از این نیست که حس کند شما به استقلال او احترام می‌گذارید

۷ سال طلایی در تربیت فرزندبه گزارش گروه وبگردی باشگاه خبرنگاران جوان؛فرزندان حاصل رفتار و شیوه‌های تربیتی هستند که والدین آن‌ها اتخاذ کرده اند. کودکان در سنین پایین همچون آینه‌ای در پی تقلید رفتار از اولین الگوهایشان؛ پدر و مادر خود هستند. جهت گیری‌های آینده در زندگی کودک، گرفته شده از نوع آموزش و تربیت آن‌ها در دوران خردسالی شان است.

تربیت کودک

دوران کودکی فرصت ارزشمندی است که گاهأ نادیده گرفته می‌شود و از دست می‌رود و والدین مسئول بهره برداری از این فرصت‌ها هستند. موهبتی که از بدو تولد در اختیار پدر و مادر قرارمی گیرید و آن‌ها مسئولیتی در مقابلش دارند. مهم‌ترین وظیفهٔ که نیاز به رسیدگی دارد برنامه ریزی برای بّعد اخلاقی کودک است که از دو سالگی آغاز می‌شود و، اما دلایل زیر بیانگر اهمیت این دوره از زندگی است:

۱. خالی بودن قلب کودک از پلیدی‌ها:

قلب کودک که باید عرش الرحمان شود در این دوران خالی است و هنوز به سیاهی پلیدی گناهان نیالوده و مانند زمینی است که هنوز بذری در آن کاشت نشده و هرچه در آن کاشته شود به بار خواهد نشست.

از این جهت می‌توان هرگونه صفات اخلاقی و اجتماعی را در کودک پروراند. قلبی که خالی است هم می‌توان صفت‌های اخلاقی نیکو مانند صداقت اخلاص و امانت را در آن کشت کرد و هم دروغ خیانت و ریا…. این والدین هستند که کودک خود را مهربان و خوش اخلاق و پیرو حقیقت و یا پیروی کننده رویه‌های غلط اخلاقی و اجتماعی تربیت می‌کنند.

۲. گام‌های اولیه زندگی بهتر:

بخشی از تربیت آدمی برای بهتر زندگی کردن در همین دنیاست بنابراین بهتر است از نخستین زمان ممکن برای آموزش و تربیت؛ پرورش کودک پرداخته شود تا بتواند هرچه بیشتر و بهتر از زندگی و عمر خویش بهره ببرد.

اگر این امر به مراحل بعدی منتقل شود علاوه بر اینکه برخی امکانات و استعداد‌های تربیت پذیری از دست خواهد رفت بخشی از عمر کودک نیز بدون بهره برداری صحیح تلف خواهد شد و خساراتی به بار خواهد آمد.

۳. مشغول نبودن به امور بی فایده:

در دوران کودکی هنوز ذهن فرزند با آموزش‌های بی فایده و مسائل معیشتی و دنیوی همچون خانواده، فرزندان و جمع مال مشغول نشده است. کودک فارغ از همه این افکار می‌تواند به راحتی آموزش‌ها وتربیت لازم را قبول کند بنابراین تا قلب آن سخت و ذهن مشغول نشده باید آغاز کرد تا حقیقت آنچه را که با تجربه اولیه و خالص نیاز به پذیرش آن دارد با رأی قاطع بپذیرد البته باید به این نکته توجه کرد که کودکان دارای استعداد‌های مختلف هستند و نقش وراثت را نباید نادیده گرفت، ولی همواره، چون کودکان از عوامل محیطی دخالت کننده متاثر نیستند بهتر و راحت‌تر می‌توان آنهارا آموزش داد.

۴. حاکم بودن والدین:

کودکان ارزشمندترین هدیه‌ای هستند که خداوند به امانت به والدین سپرده و آن‌ها را برسرنوشت فرزندان حاکم کرده است و نیز وظیفه دارند این بار مسئولیت را باید با برنامه ریزی از روز‌های نخستین تحویل گرفتن این امانت به بهترین شکل ممکن تربیت کرد.

۵. روحیه الگوپذیری:

انسان در دوران کودکی بیشتر و عمیق‌تر تحت تأثیر دیگران قرار می‌گیرد و روحیه الگو پذیری و تقلید در او قوی‌تر است، اما هرچه سن او بالاتر می‌رود ر. این روحیه کمتر می‌شود بنابراین در این دوران می‌توان به راحتی از این ویژگی‌ها در امور تربیتی بهره‌مند شد و به آن سرعت بخشید.

۶. عدم استقلال رأی:

در دوران کودکی فرزند در اختیار والدین است و هنوز استقلال رأی و نظر ندارد و برای والدین امکان تربیت او بیشتر فراهم است، اما در بزرگسالی با به وجود آمدن استقلال رأی و نظر امکان کمتری برای تربیت وجود دارد.

۷. ماندگاری تربیت:

پرورش اخلاقی درست، انسان را از تنگنا‌های بزرگ می‌رهاند و از تباهی‌ها و لغزش‌ها باز می‌دارد. وقتی کاری در شرایطی ویژه و در زمان خود انجام گیرد آثار دلخواه را به دست می‌دهد. دوران کودکی بهترین زمان برای تربیت و آمادگی کامل را دارد و هر تدبیری در او به کارگرفته شود در دل و جان او نقش می‌بندد و از بین نمی‌رود.

از سال‌های نخستین که رشد ساختمان مغزی کودک سریع است باید در تربیت همه جانبه مادی و معنوی کودکان همت کرد که اثری دراز مدت در روح انسان دارد. طبق نظر روانشناسی بخش عمدهٔ از ویژگی‌های شخصیتی انسان قبل از ۷ سالگی یا همان کودکی شکل می‌گیرد و بقیه عملکرد‌های دوره‌های زندگی آن برگرفته از آن دوران کودکی است.


بیشتر بخوانید:نقش پدر و مادر در تربیت فرزندان چیست؟


باتوجه به اهمیت این دوران این سؤال به ذهن خطور می‌کند که در هفت ساله اول در بعد رفتاری، عاطفی وشناختی چه عکس العملی با فرزندان خود داشته باشیم؟

در هفت سال اول نیاز کودک به ارزشمند شمردن و اهمیت دادن بدون اینکه در مقابلش کار مهمی انجام دهد است و هرچه احساس ارزشمندی در این دوره فهم شود در دوره نوجوانی فرزندی مطیع و آماده خدمت را خواهیم داشت. اما انتقال حس ارزشمندی در تمام کنش‌های ما با کودکانمان معنا پیدا می‌کند:

بُعد عاطفی

در این دوران کودک به‌شدت به محبت و در تأمین نیاز‌های عاطفی اش به والدین اش محتاج است و این موضوع تا دوسالگی برای رشد ذهنی کودک ضروری است؛ مادر باید کاملاً در کنار فرزندش باشد، او را در آغوش بگیرد و نیاز‌های زیستی و عاطفی‌اش را رفع کند.

لازم به ذکر است که وقتی فردی که به‌شدت برای ما مهم و ارزشمند است در حالت پریشانی و گریه‌اش بی‌توجهی نمی‌کنیم پس سعی کنید حتی اگر با دلیل موجهی گریه می‌کند فرزندتان طرد نکنید او باید بداند همیشه و بی‌قیدوشرط از سوی پدر و مادر دوست داشته می‌شود، مورد احترام قرار می‌گیرد، دیدگاهی به او تحمیل نمی‌شود و می‌تواند از خود دفاع کند. بدین گونه، مسئولیت‌پذیری به او آموزش داده می‌شود و نیروی تصمیم‌گیری و استدلال در او قوت می‌گیرد.

بُعد رفتاری

احساس ارزشمندی در بعد رفتاری به این معنی نیست که هر کاری برایش مضر است انجام دهد. خیر! کدام آدم مهم زندگی‌تان را می‌شناسید که بخواهد راه اشتباهی برود و شما به دلیل ارزشمند بودنش اورا رها کنید؟ گاهی به او امرونهی می‌کنید و بایدونباید‌ها را متذکر می‌شوید و راه را نشان می‌دهید، اما همه این کار‌ها با رعایت احترام و تجلیل انجام می‌دهید. گستردگی احساس مسئولیت و احساس اینکه همه در خدمت کودک هستند به او جرئت تصمیم‌گیری و حس اعتماد به محیط را می‌دهد. دور ماندن کودک از تحقیر شدن، به رشد بهتر ذهنی، عاطفی و عقلی آنان کمک می‌کند و شکوفاییِ شخصیتیِ بهتری میابند.

بُعد شناختی

ما موظفیم نظم و قانون رابه کودکانمان آموزش دهیم. قوانین را ساده و به روشنیِ روز به زبان آوردن، و به‌دوراز غر زدن و سرکوفت بیان کنیم. اگر می‌خواهیم پیام‌های سازنده و آموزشی، به‌خوبی در مغز کودکانمان پردازش شود، چشمه زلال ذهن کودک را آلوده به خار و خاشاک نکنیم. کودکان با داشتن قوانین و چارچوب‌های معین، به‌آسانی می‌توانند با محیط ارتباط مناسب برقرار کنند.

یادمان باشد کودک جهان پیرامونش را به‌وسیله ما می‌شناسد پس اولأ بدون آموزش، نباید چشمداشت گزینش رفتار درست از سوی کودکان را داشته باشیم و ثانیا قوانین گفته شده به کودک باید در کمال احترام و محبت و به دور از ترس و تحقیر باشد تا شناخت کودک از محیط اجتماعی و قوانین حاکم برگرفته از سلامت و امنیت باشد.